Nú er komin upp sú hugmynd að fá reiðkennara hingað til okkar og halda frumtamningarnámskeið fyrir þá sem hafa áhuga.
Þetta yrðu allvega tveir dagar með bæði sýnikennslu, æfingum og jafnvel smá fyrirlestri. 
Við hér í Eyjarhólum ætlum að bjóða fram hesthúsið okkar undir þetta og þið getið þá komið með trippin ykkar og haft þau hér á meðan á þessu stendur til að þurfa ekki að keyra með þau fram og til baka. Mesta kennslan fer líklega fram inni í stíu og svo á ganginum þannig að aðstaðan hér er mjög góð í þetta.
Endilega skrifið í athugasemdir hér að neðan eða sendið mér póst á dorag@hive.is ef þið hafið áhuga á vera með.
Þetta gæti orðið virkilega gaman hjá okkur

Kær kveðja
Dóra

b)       Framfara

c)        Ástundunar, framkomu og reglusemi

þetta á við um bæði efnilegasta og íþróttamann ársins.
Ef það er einhver sem ykkur finnst að eigi að fá þennan titil þá megið þið senda mér á netfangið solheimar2@simnet.is nafn einstaklings og kanski eitthvað um afrek viðkomandi.
Við ákváðum að fara þessa leið núna og prófa. Því betur sjá augu en auga... Endilega komið með tillögur og fyrir 15. október.
Varðandi þessa uppskeruhátíð þá verður hún sem sagt 1. nóv en ekki er búið að staðsetja hana á þessari stundu.

Þá varðandi afmæli Hestamannafélagsins Sindra
Eins og þið kanski vitið þá verður Sindri 60 ára á næsta ári og til stendur að halda afmælisveislu í mars næstkomandi. það er ekki komin endanleg dagsetning en fyrri hluti mars er ofarlega á blaði.
Þetta verður að sjálfsögðu auglýst betur þegar nær dregur. Einnig verður veglegt afmælismót á næsta ári og mikið af hugmyndum komnar upp.
Þetta er svona það helsta í bili en ég vil minna ykkur á að finna íþróttamann ársins og efnilegasta íþróttamann ársins og senda mér á netfangið:  solheimar2@simnet.is

Frá því Ísland byggðist hefur hesturinn, sem nú er kenndur við landið, þjónað íbúum þess af eljusemi og þeim til yndisauka. Hann var aðal flutningstækið þar til vélar tóku við um og fyrir miðja 20. öld og ýmist notaður til reiðar, burðar eða dráttar. Vísbendingar um þessi þrautseygu burðardýr eru mörkuð í fjöll og heiðar þessa lands og víða má enn sjá gamlar götur milli landshluta sem bera þögult vitni um ferðir hesta og manna, fram og til baka í aldanna rás. Umfjöllunarefnið hér er umbúnaður hestanna, hvað var notað á þá til burðar, dráttar og reiðar.

Þegar talað er reiðver er um að ræða allan reiðskap á hest, þ.e. reiðtygi, aktygi, klyfjareiðskap og allt sem tilheyrði flutningum. Öll reiðver voru unnin af ýmsum hagleiksmönnum og smiðum, en söðlasmíði varð ekki sérstök iðngrein fyrr en á 19. öld. Hér verður því leitast við að gefa yfirlit yfir reiðverasmíð frá landnámi til þeirra tíma er iðnlærðir meistarar tóku að smíða reiðtygi með nýjum aðferðum, og nýju útliti um miðja 19. öld.

Reiðverasmíði hefur alla tíð verið stunduð í landinu. Fáar heimildir eru þó til um þá iðju á fyrstu öldum, en fleiri er nær dregur nútíma. Gera má ráð fyrir að handverkfæri sem notuð voru við söðla- og reiðverasmíð hafi lítið breyst fyrr en farið var að nota ný tæki í kjölfar iðnbyltingar á 18. og 19. öld. Nærtækt er að virða fyrir sér reiðver sem varðveist hafa og skoða lýsingar á þeim í rituðum heimildum. Ritaðar lýsingar eru góðar svo langt sem þær ná en mikilvægust eru sjálf reiðverin. Víða í minjasöfnum landsins eru varðveitt reiðver frá fyrr tíð og lýsa best bæði tækni og þekkingu söðlasmiðanna og hvað bauðst til afnota. Elstu íslensku reiðtygin eru varðveitt á Þjóðminjasafni Ísland og í danska þjóðminjasafninu.

Ritaðar heimildir um reiðver er víða að finna og vitnað til þeirra í lesmáli þar sem það á við. Veigamestu upplýsingarnar eru í Íslenzku fornbréfasafni, Búalögum, Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar frá 1772, Íslendinga sögum, Sturlunga sögu, Íslenzkum þjóðháttum eftir séra Jónas Jónasson, Faxa dr. Brodda Jóhannessonar og greinum um söðlasmíðar í Iðnsögu Íslands eftir Guðmund Finnbogason og Ögmund Helgason í bókinni Hugvit þarf til hagleikssmíðar.

Reiðtygi tóku ýmsum breytingum í aldanna rás. Efnafólk átti glæsilega söðla og fagurlega búin beisli sem hinir efnaminni horfðu á með lotningu. Sauðsvartur almúginn lét sér lynda tvo jafnfljóta eða að henda reiðskinni eða þófa á bak reiðskjótans. Margar útgáfur af reiðtygjum mátti sjá eftir efnum og ástæðum. Í flestum tilvikum riðu menn á þófa heimafyrir en söðluðu hestana ef þeir ætluðu í kirkju eða kaupstað. Karl og kona tvímenntu oft og sat þá konan kvenveg aftan við karlinn eða kona reið ein í söðli sínum. Þófi var úr ullarþæfu og alltaf girtur undir söðla eins og dýna. Söðlar voru yfirleitt frábærlega skreyttir, málaðir eða settir dýrum málmum og steinum. Í setu var söðulesessa til að mýkja sætið og yfir söðulinn var breitt söðuláklæði til að verja söðulinn og konuna fyrir ryki og öðrum óhreinindum.

Standsöðlar karlmannanna sem voru með háum bríkum að aftan og framan og voru notaðir langt fram á 17. öld viku þá fyrir þægilegri og léttari útgáfu, hinum svokallaða bryggjusöðli, en á honum voru bríkurnar framan og aftan miklu lægri en á gömlu söðlunum og farið var fljótlega að tala um hnakka því þeir líktust mjög stólkollum með því nafni. Kvensöðlarnir héldi lagi og nafni miklu lengur. Um miðja 19. öld breyttust bæði kvensöðlarnir og hnakkarnir. Bæði fengu fastan þófa eða dýnu og baksveif kvensöðulsins var mjókkuð og settur klakkur fyrir hægri fót þannig að konan skásnéri fram á hestinum, með vinstri fót á fótafjöl. Reiðbeislin voru yfirleitt stangabeisli, fagurlega skreytt og mjög vandað til þeirra. Taumbeislin voru miklu einfaldari. Auk reiðvera og ýmissa fylgihluta þeirra verða samgöngur og flutningar einnig hér til umfjöllunar.

Nútíma reiðverasmíð á rætur sínar á 19. öld og stendur enn með miklum blóma. Litlu söðlasmíðaverkstæðin, sem tóku við af handverksfólki fyrri alda, virðast senn víkja fyrir stærri framleiðleiðendum og síauknum innflutningi. Vonandi er þó að einhver þeirra haldi velli því ef þau hverfa, hverfur um leið skrefið frá handverkfærum til vélvæðingar. Skrefið sem gjörbreytti áferð og útliti reiðvera fortíðarinnar. Skrefið sem tekið var af gildislærðum iðnmeisturum í kjölfar iðnbyltingarinnar.

Áður tóku margir til hendinni er söðull var smíðaður. Hver vann sitt. Einn komst í rekavið, annar sútaði skinn og elti, þriðji smíðaði skreytti úr góðmálmi, fjórði óf voð, fimmti þæfði ull í þófa, sjötti vann gjarðir úr hrosshári og svo framvegis. Allt kom það saman í fullkomið reiðver þess tíma og verkfærin sem þá voru notuð eru flest horfin í glatkistuna. Sumt af því sem framleitt var er horfið og gleymt, annað hefur varðveist og verið notaðar lengi. Hringamélin halda enn velli og létt reiðver hafa alltaf þótt þægilegri en þung og stirð, þótt enginn þurfi að velkjast í vafa um hvort þótti flottara glæsibúinn standsöðullinn eða ullaþófinn. Mörg tískufyrirbrigði hafa litið dagsins ljós í útliti og gerð reiðtygja, en flest hafa horfið í aldanna skaut.

Bændasamtök Íslands halda utan um miðlægan gagnagrunn á netinu um íslenska hestinn. Þessi gagnagrunnur hefur fengið nafnið WorldFengur enda aðgengilegur öllu áhugafólki um íslenska hestinn hvar sem er í heiminum. Gagnagrunnurinn hefur að geyma upplýsingar um alla kynbótadóma, ætterni, kynbótamat, uppruna, ræktendur, eigendur, afdrif og einstaklingsmerkingar. Inn í þennan gagnagrunn senda hrossaræktendur upplýsingar um sín ræktunarhross gegnum skýrsluhald í hrossarækt. Í dag eru öll aðildarlönd FEIF aðilar að WorldFengnum, að Frakklandi, Færeyjum og Kanada undanskildum.

Skýrsluhald í hrossarækt er lykilatriði í ræktun íslenska hestsins en með því er haldið utan um mikilvægustu upplýsingarnar, ætternið. Án þeirra væri ekki um neitt ræktunarstarf að ræða. Bændasamtök Íslands hafa yfirumsjón með skýrsluhaldinu í samvinnu við búnaðarsamböndin.

Hvað þarf til að gerast þátttakandi?
Hafa samband við viðkomandi búnaðarsamband eða Bændasamtök Íslands og óska eftir því að fá senda folaldaskýrslu. Ræktandinn fær úthlutað númeraröð sem hann notar síðan á sín hross. Ef viðkomandi á hross sem ekki eru grunnskráð er nauðsynlegt að byrja á því að skrá þau. Það er hægt að gera með því að fylla út grunnskráningareyðublöð sem hægt er að nálgast undir eyðublöð hrossaræktarinnar hér undir áhugavert. Grunnskráningarblöð má einnig nálgast hjá búnaðarsamböndunum eða BÍ. Hrossaræktarráðunautur Búnaðarsambands Suðurlands veitir aðstoð við grunnskráningar ef þess er óskað. Þátttakendur fá síðan senda folalda- og afdrifaskýrslu á hverju hausti.

Hvað segir fæðingarnúmerið okkur?
Út úr fæðingarnúmerinu má lesa fæðingarár, kyn, landssvæði og bæjarnúmer. Bæjarnúmer er það númer sem viðkomandi ræktanda er úthlutað um leið og hann gerist þátttakandi í skýrsluhaldinu. Hér fyrir neðan eru tekin tvö dæmi:

Hvað má lesa úr eftirfarandi númeri IS1999187106?

Hvað má lesa úr eftirfarandi númeri IS2001285810?

Gæðaskýrsluhald
Árið 1998 var tekið upp gæðavottað skýrsluhald til að koma til móts við þær kröfur að auka öryggi á ætternisupplýsingum. Folöld fædd 1999 voru fyrstu gripirnir sem komu til skráningar í þessu nýja kerfi. Enn sem komið er er aðeins lítill hluti hrossastofnsins með þessa vottun, af folöldum fæddum 2001 eru aðeins um 30% með A-vottun. Hér á eftir verður gerð grein fyrir því hvað þarf til að fá folald A-vottað en þetta er í raun einfalt ferli. Í stuttu máli eru það þrjár skýrslur sem þurfa að berast fyrir ákveðinn tíma til skráningar. Nánari útlistun á hverri fyrir sig er að finna hér fyrir neðan.

1) FANGVOTTORÐ/ STÓÐHESTASKÝRSLUR Fangvottorðið fyllir hryssueigandinn út en lætur síðan umsjónarmann stóðhestsins undirrita þannig það sé staðfest að hryssan hafi verið hjá viðkomandi stóðhesti. Ef hryssan er ómskoðuð vottar dýralæknir það með sinni undirskrift. Ef ræktandi leigir stóðhest sem er í öllum hans hryssum getur hann valið þá leið að fylla út stóðhestaskýrslu. Einstaka umsjónarmenn stóðhesta skila inn slíkum skýrslum en það er alfarið á ábyrð hryssueigandans að kanna hvort það sé gert. Þessum skýrslum ber að skila fyrir 31.12 árið sem hryssan fékk.

2) FOLALDASKÝRSLA Næsta skýrsla er folaldaskýrslan en hún er send þeim sem eru þátttakendur í skýrsluhaldinu. Þessi skýrsla kemur hálfútfyllt og þar eru listaðar allar hryssur viðkomandi ræktanda, auk þess kemur fram nafn og númer þess stóðhests sem hryssan var leidd til (sbr. fangvottorð síðasta árs). Það eina sem ræktandinn þarf að gera er að merkja við hvort hryssan hafi verð geld, látið eða kastað. Ef hryssan hefur kastað er gert grein fyrir kyni, lit, einstaklingsnúmeri (sem ræktandinn getur valið úr sinni númeraröð) og afdrifum folaldsins. Þessi skýrsla þarf að berast BÍ eða búnaðarsamböndunum fyrir 31.12 árið sem folaldið fæðist.

Hafi þessar þrjár skýrslur skilað sér á réttum tíma fær folaldið gæðavottun á ætternisupplýsingar og er það tekið fram á upprunavottorði ef til útflutnings kemur. Haustið 2002 fengu öll A-vottuð folöld útprentað eignarhaldsskírteini en það skírteini á að fylgja hrossinu sé það selt.

Er hægt að fá gæðavottun eftir öðrum leiðum?
Ef hross hefur af einhverjum ástæðum ekki fengið A-vottun er hægt að fara þá leið að sanna ætternið með DNA-ætternisgreiningu. Dýralæknir tekur þá blóðprufu úr hrossinu og það er síðan sent til greiningar í Svíþjóð. Kostnaður við þetta er þó nokkur, greiningin kostar um 5.000 kr og eitthvað tekur dýralæknirinn fyrir blóðtökuna. Algengt verð fyrir blóðtöku og greiningu er 10.000 kr.

Afdrifaskýrsla Hvort sem þátttakendur í skýrsluhaldi eru virkir í gæðaskýrsluhaldi eða ekki fá þeir allir senda afdrifaskýrslu. Á afdrifaskýrslunni koma fram öll hross viðkomandi ræktanda og þar er hægt að gera grein fyrir hvað verður um hvert hross, s.s. sölu, geldingu og förgun. Brýnt er að nafn og kennitala kaupanda komi skýrt fram þegar eigendaskipti eru gerð.

Ég fékk fékk eftirfarandi bréf sent frá Hmf Fáki og ákvað bara að setja það hér inn sem auglýsingu fyrir Íslandsmót fullorðinna. 

 Íslandsmót í hestaíþróttum fyrir fullorðna verður haldið 24. -27. júlí í Víðidal í Reykjavík. Framkvæmdaraðili mótsins er hestamannafélagið Fákur. Hvert hestamannafélag fyrir sig  sér um skráningu fyrir sína félagsmenn (auglýsir skráningartíma, tekur við skráningum og skráningargjaldi og skráir í Kappa) og einnig sér hestamannafélagið um greiðslu skráningargjalda til framkvæmdaraðila. Skráningargjald er kr. 4.000 fyrir hverja skráningu. Hestamannafélögin skrá sína keppendur í Kappa en búið verður að stofna mótið af framkvæmdaraðila. Lokafrestur fyrir hestamannafélögin til að skila inn skráningum fyrir sína félagsmenn í Kappa er á miðnætti mánudagsins 14. júlí. 

Í ár er stefnan tekin í Þórsmörkina helgina 8-10 ágúst nk.

Búið er að panta gistingu þar í 2 nætur.
Verð fyrir gistinguna er krónur 4200 á mann.
Annar kostanður gefinn upp þegar nær dregur.

Ferðaáætlun hljóðar nokkurn vegin svona:

Föstudagur - Riðið verður frá Efstu-Grund inn í Þórsmörk
Laugardagur - Útreiðartúr um mörkina og sameiginlegur kvöldverður
Sunnudagur - Riðið aftur niður að Efstu-Grund

(hólf verður fyrir hrossin á Efstu-Grund)

Ferð eins og þessi getur verið, eins og kunnugir vita, ansi strembin svo að ákveðið hefur verið að miða við 14 (á árinu) aldurstakmark.
Þeir foreldrar sem treysta yngri börnum með hafa þá alla ábyrgð og umsjón með þeim sjálfir.

Skráningu skal lokið eigi síðar en sunnudaginn 27. júlí nk.

Skráning fer fram hjá eftirtöldum aðilum:

Andrína s: 896-3433
Atli s: 896-4818
Lára s: 863-4310
Sigga Lóa s: 898-3541


Fyrir hönd hmf Sindra

Ferða og fræðslunefnd.

Góð haustbeit er afar mikilvæg hrossum á útigangi, sérstaklega ef þeim er ætlað að ganga úti allan veturinn. Á hausti safna þau mikilvægum fituforða og aðlaga sig kaldara veðurfari. Alþekkt er að haustrigningar koma illa við grönn hross enda fitulagið undir húðinni helsta vörnin gegn kulda áður en hross eru komin í vetrarhárin.

Þegar ekið er um þjóðvegi landsins má víða sjá hross á lélegum hausthögum. Sum virðast nánast hafa gleymst í uppnöguðum sumarhólfum og mörg dæmi eru um að hross séu haldin á mýrum sem ekki henta til haustbeitar. Jafnvel má sjá hross á rýrum lyng- og flagmóum sem alls ekki ætti að nota til beitar. Það segir sína sögu að hross snerta helst ekki við föllnum mýrargróðri á meðan þau naga þurra skurðbakka alveg niður í rót. Loðið mýrlendi er oft mistúlkað þannig að næg haustbeit sé til staðar. Þá virðist hafa farið framhjá mörgum að skylt er að koma upp hagaskjóli þar sem náttúrulegt skjól er ekki til staðar og á það við á öllum árstímum.

Hross sem eiga að ganga úti þurfa að vera í ríflegum reiðhestsholdum að hausti eða sem svarar 3,5 á holdastigunarkvarða þeim sem fylgir aðbúnaðarreglugerð hrossa (160/2006). Þau mega gjarnan vera feit á þessum árstíma (holdastig 4) þó varast beri að hross verði afmynduð af spiki (holdastig 5).

Þess skal gætt að hross fari ekki niður fyrir 3 í holdastigun og á það við um öll hross á hvaða árstíma sem er. Því miður er ekki óalgengt að stóðhestar og hross sem hafa verið í mikilli brúkun séu nær 2,5 í holdastigun á þessum árstíma. Slík hross þurfa mjög góða beit, t.d. á túni eða ábornum úthaga og þörf getur verið á að hýsa þau á nóttunni. Hross sem komin eru niður í 2 í holdastigun eru byrjuð að ganga á vöðva og þurfa sérstaka aðhlynningu, annað varðar við illa meðferð dýra. Séu hross komin niður í 1,5 í holdastigun eða neðar (horuð eða grindhoruð) hafa þau gengið verulega á vöðva og hætt er við að þau nái sér ekki að fullu þrátt fyrir aðhlynningu. Slík meðferð varðar við lög um búfjárhald og dýravernd. Velferð dýra er á sameiginlegri ábyrgð okkar allra og hverjum sem verður var við slæman aðbúnað hrossa ber að gera viðkomandi héraðsdýralækni viðvart.

Til haustbeitar dugar best sumarfriðað valllendi. Varasamt getur verið að setja hross sem vön eru úthaga of snögglega á tún en dæmi eru um að slíkar fóðurbreytingar hafi orðið hrossum að heilsutjóni. Með hæfilegri aðlögun og þegar líða tekur á haustið eru tún þó hið besta beitiland fyrir þá hrossahópa sem þurfa best atlæti, þ.e. fylfullar og/eða mjólkandi hryssur, folöld, trippi og hross sem af einhverjum orsökum þarf að bata, s.s. hross sem hafa verið notuð til keppni eða langferða.

Nauðsynlegt er að ormahreinsa öll hross við beitarskipti enda er einn helsti tilgangur ormahreinsunarinnar að minnka smit í beitilandinu. Þannig má fyrirbyggja alvarlegar ormasýkingar. Ormalyfjagjafir hafa skammvinn áhrif gangi hrossin áfram á smituðu landi. Ef þannig háttar þarf að gefa ormalyf á 2ja-3ja mánaða fresti en með góðu skipulagi getur dugað að gefa ormalyf tvisvar á ári. Ormaveik hross þarf auðvitað að meðhöndla þó það geti verið hættulegt. Folöld og trippi geta stíflast af dauðum þráðormum og þarmaslímhimnan getur skaddast alvarlega af dreyrormalirfum sem fara af stað þegar fullorðnu ormarnir hafa verið drepnir. Því er heldur seint í rassinn gripið að gefa ormalyf eftir að einkenni ormaveiki eru farin að sjást. Slíkt ætti að gefa tilefni til endurskoðunar á beitarstjórnun og notkun ormalyfja.

 Aðgangur að góðu drykkjarvatni er að sjálfsögðu nauðsynlegur og á ábyrgð eigenda að fylgjast vel með vatnsbólum og grípa til ráðstafana ef kemur til þurrðar s.s. vegna langvarandi þurrka eða kulda.

 Þegar líður á útigönguna er æskilegt að feit hross sem nota á til reiðar gangi aðeins á þann forða þannig að þau séu á bilinu 3 - 3,5 í holdastigun þegar þau eru tekin á hús. Það er betri meðferð að láta hrossin ganga hægt og bítandi á fituforðann meðan þau eru á útigangi fremur en að halda mikið í við þau á húsi. Mjólkandi og/eða fylfullar hryssur og trippi í örum vexti þurfa hinsvegar á öllum sínum forða að halda með vorinu og alls ekki má slá af fóðrun á þeim hópi.

 Lykilatriðið er að flokka hross eftir fóðurþörfum og velja beitiland og fóðurgjöf eftir því.

Sigríður Björnsdóttir

Dýralæknir hrossasjúkdóma,

Landbúnaðarstofnun

Jæja gott fólk.
Þá er nú mótinu okkar lokið og gekk mjög vel allt saman.
Við fengum verðuga fulltrúa á Landsmót 2008 og þau eru:
Barnaflokkur:
Arna Sif Viðarsdóttir og Óskar frá Hafnarfirði.
Heiðrún Huld Jónsdóttir og Ómur frá Vörðufelli.
Unglingaflokkur:
Jóna Þórey Árnadóttir og Von frá Núpakoti
Ásta Alda Árnadóttir og Tinna frá Núpakoti.
Ungmennaflokkur:
Hlynur Guðmundsson og Draumur frá Ytri Skógum
B- flokkur gæðinga:
Kristall frá Fornusöndum, knapi Guðmundur Björgvinsson
Yrpa frá Skálakoti, knapi Ævar Örn Guðjónsson
A- flokkur gæðinga:
Vivaldi frá Presthúsum, knapi Ólafur Ásgeirsson
Elding frá Fornusöndum, knapi Logi Laxdal.

Eins og þið sjáið á þessu þá höfum við aldeilis ástæðu til að flykkjast á Landsmót og fylgjast með.
Dóra er búin að setja inn úrslitn á mótinu og fullt af myndum og þeir sem eiga myndir sem þeir vilja setja hér inn geta haft samband við mig eða Dóru.
Læt þetta duga í bili.
þar til næst
Sjáumst